Door Rita Pestman op 21 februari 2014

GASWINNING EN AARDBEVINGEN

Na de jarenlange ontkenning van de problemen die inwoners van Noordoost-Groningen ondervinden door de aardgaswinning konden de Rijksoverheid en de NAM in januari 2013 niet anders dan toegeven dat er wel degelijk iets aan de hand is. De heer De Jong, inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen, had de moed om bekend te maken dat in Groningen veel zwaardere bevingen mogelijk zijn dan het Rijk en de NAM aangaven. Het advies dat het Staatstoezicht gaf was duidelijk: de aardgaswinning moest zo snel mogelijk geminderd worden. Minister Kamp kondigde onderzoeken aan en nam daarvoor een jaar de tijd. Een jaar waarin heel veel meer aardgas werd gewonnen dan in de jaren daarvoor. Welke risico’s namen de minister en de NAM? De bodem reageert met een jaar vertraging: we lopen dit jaar dus extra veel kans op zware bevingen. De eerste hebben we inmiddels op 13 februari gehad: 3.0 op de schaal van Richter. En hoeveel zullen er nog volgen? Hoe zwaar zullen ze zijn? We weten het niet en die onzekerheid knaagt aan ons. We vragen ons af we nog wel veilig zijn in onze eigen huizen. We maken ons ook zorgen over de dijken, in het bijzonder over de zwakke dijk aan de noordzijde van het Eemskanaal. Wat voor instelling moet je als minister en als bedrijf hebben om heel veel extra gas te gaan winnen terwijl je zo gewaarschuwd bent door het Staatstoezicht? Het bedrag dat Groningen “krijgt” is vorig jaar extra onder onze voeten vandaan gehaald.

Een jaar verspeeld en een situatie die nog ernstiger is als een jaar geleden. Het geld dat we “krijgen” zal voor het overgrote deel uitgegeven worden aan het herstel van schade en aan preventieve maatregelen. Noodzakelijke uitgaven dus. De NAM was sowieso al verplicht om de schade te vergoeden. Geen wonder dat veel Groningers het bedrag van 1,2 miljard zien als een sigaar uit eigen doos.

Bovenop de aardbevingsproblematiek komt de hoge werkloosheid in onze regio. Er is gebrek aan werkgelegenheid en veel meer mensen dan elders in het land werken in sociale werkplaatsen. Sociale werkplaatsen waar volgens de landelijke overheid zwaar op bezuinigd moet worden. Voor ons een onaanvaardbare situatie. We zullen de deelnemers van de dialoogtafel vragen om het geld voor werkgelegenheid, dat vrijkomt door het akkoord dat de heer Van den Berg en de burgemeesters sloten met minister Kamp ook in te zetten voor het behoud van de sociale werkplaatsen en ze te laten functioneren zoals nu het geval is: er kunnen dan dus mensen in blijven stromen. De regering zal in moeten stemmen met de uitzonderingssituatie voor Groningen.

In Ten Boer speelt nog een extra probleem. De gemeente staat er financieel gezien heel slecht voor. Vorig jaar is de artikel 12 status aangevraagd. Daardoor verkeren de voorzieningen in Ten Boer, zoals het zwembad, de sporthal en de sportvelden, in de gevarenzone. Voor de inwoners van de gemeente Ten Boer komen de angst en de onzekerheid die veroorzaakt worden door de aardbevingen bovenop de al bestaande moeilijkheden en we willen graag wat lucht. Daarom vragen we de hogere overheden – rijk en provincie –  om ons op zeer korte termijn de helpende hand toe te steken. Volgens ons biedt het hierboven genoemde akkoord mogelijkheden. Er komt geld vrij voor leefbaarheid en de fractie van de PvdA wil graag dat dat geld in onze gemeente ingezet wordt om de voorzieningen overeind te houden. We hebben in de Algemene Beschouwingen in november al geconstateerd dat de aardbevingsproblematiek er bij heel veel mensen hard in hakt. Het is in onze ogen onverantwoord om in een dergelijk gebied de voorzieningen zodanig uit te kleden dat mensen straks niet of nauwelijks meer in staat zijn om ontspanning te zoeken in de sport. We zullen ook dit punt voorleggen aan de dialoogtafel.

We zetten onze punten op een rij:

1.      Veiligheid voor alles, ongeacht de kosten: we denken in de eerste plaats aan het veilig maken van de dijken, het chemiepark in Delfzijl, scholen en bejaardentehuizen. Deze werkzaamheden moeten met spoed uitgevoerd worden want we werken in tijd die we eigenlijk niet meer hebben.

2.      Alle schade moet snel en ruimhartig vergoed worden.

3.      De bewijslast wordt omgedraaid: zo werkte het vroeger in Limburg ook. Het is onbegrijpelijk dat de Tweede Kamer ooit heeft ingestemd met het voorstel dat Groningers moeten bewijzen dat hun schade veroorzaakt wordt door aardbevingen. Laat de NAM maar bewijzen dat het niet zo is.

4.      Schade moet zoveel mogelijk voorkomen worden. Dat betekent dat het gaswinningsbesluit dat er nu ligt voor ons niet acceptabel is. We willen dat de gemeente Ten Boer een zienswijze indient waarin wordt aangedrongen op het uitvoeren van het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen.

5.      Sociale Werkplaatsen in Groningen kunnen blijven functioneren zoals ze nu functioneren.

6.      In de gemeente Ten Boer blijven de voorzieningen overeind.

Begin 2012 heeft het gemeentebestuur van Ten Boer op initiatief van de PvdA na de bijna dijkdoorbraak bij Woltersum een beroep op de Onderzoeksraad voor Veiligheid gedaan om een onderzoek in te stellen. Toen was de tijd nog niet rijp. Wel werd ons beloofd dat de Onderzoeksraad de gang van zaken scherp in de gaten zou houden. Nu is er wel een onderzoek gestart. We kijken uit naar de resultaten van dat onderzoek.

De manier waarop Groningers tot nu toe behandeld zijn door de Rijksoverheid en de NAM druist volgens deskundigen in tegen het Internationale Recht. De kans is aanwezig dat de Rijksoverheid op grond van internationale verdragen zal moeten stoppen met de aardgaswinning. Een dergelijk  internationaal proces kost waarschijnlijk veel tijd.

Hoe de toekomst er ook uit mag zien: één ding is wel duidelijk. Er zal vroeger of later een eind komen aan de aardgaswinning. Het lijkt ons heel verstandig dat politici in Den Haag zich gaan buigen over de vraag hoe de rijksbegroting sluitend kan worden gemaakt als er geen aardgasbaten meer binnen komen.

Rita Pestman

Rita Pestman

Ik ben in 1963 in Groningen geboren. Sinds 1972 woon ik in Garmerwolde. Ik heb Franse Taal- en Letterkunde gestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen met als bijvak Internationaal Recht. Sinds januari 1988 werk ik als docent in het voortgezet onderwijs. In mei 2008 ben ik geïnstalleerd in de gemeenteraad. Het raadswerk bevalt me uitstekend. Het

Meer over Rita Pestman